सञ्जय़ उवाच:
तं तु यान्तं महावेगैरश्वैः कपिवरध्वजम् |
१ क
सञ्जय़ उवाच:
युद्धाय़ाभ्यद्रवन्वीराः कुरूणां नवती रथाः |
१ ख
सञ्जय़ उवाच:
परिवव्रुर्नरव्याघ्रा नरव्याघ्रं रणेऽर्जुनम् ||
१ ग
सञ्जय़ उवाच:
कृष्णः श्वेतान्महावेगानश्वान्कनकभूषणान् |
२ क
सञ्जय़ उवाच:
मुक्ताजालप्रतिच्छन्नान्प्रैषीत्कर्णरथं प्रति ||
२ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः कर्णरथं यान्तमरीन्घ्नन्तं धनञ्जय़म् |
३ क
सञ्जय़ उवाच:
वाणवर्षैरभिघ्नन्तः संशप्तकरथा यय़ुः ||
३ ख
सञ्जय़ उवाच:
त्वरमाणांस्तु तान्सर्वान्ससूतेष्वसनध्वजान् |
४ क
सञ्जय़ उवाच:
जघान नवतिं वीरानर्जुनो निशितैः शरैः ||
४ ख
सञ्जय़ उवाच:
तेऽपतन्त हता वाणैर्नानारूपैः किरीटिना |
५ क
सञ्जय़ उवाच:
सविमाना यथा सिद्धाः स्वर्गात्पुण्यक्षय़े तथा ||
५ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः सरथनागाश्वाः कुरवः कुरुसत्तम |
६ क
सञ्जय़ उवाच:
निर्भय़ा भरतश्रेष्ठमभ्यवर्तन्त फल्गुनम् ||
६ ख
सञ्जय़ उवाच:
तदाय़स्तममुक्तास्त्रमुदीर्णवरवारणम् |
७ क
सञ्जय़ उवाच:
पुत्राणां ते महत्सैन्यं समरौत्सीद्धनञ्जय़ः ||
७ ख
सञ्जय़ उवाच:
शक्त्यृष्टितोमरप्रासैर्गदानिस्त्रिंशसाय़कैः |
८ क
सञ्जय़ उवाच:
प्राच्छादय़न्महेष्वासाः कुरवः कुरुनन्दनम् ||
८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तां कुरूणां प्रविततां शस्त्रवृष्टिं समुद्यताम् |
९ क
सञ्जय़ उवाच:
व्यधमत्पाण्डवो वाणैस्तमः सूर्य इवांशुभिः ||
९ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो म्लेच्छाः स्थितैर्मत्तैस्त्रय़ोदशशतैर्गजैः |
१० क
सञ्जय़ उवाच:
पार्श्वतोऽभ्यहनन्पार्थं तव पुत्रस्य शासनात् ||
१० ख
सञ्जय़ उवाच:
कर्णिनालीकनाराचैस्तोमरैः प्रासशक्तिभिः |
११ क
सञ्जय़ उवाच:
कम्पनैर्भिण्डिपालैश्च रथस्थं पार्थमार्दय़न् ||
११ ख
सञ्जय़ उवाच:
तामस्त्रवृष्टिं प्रहितां द्विपस्थैर्यवनैः स्मय़न् |
१२ क
सञ्जय़ उवाच:
चिच्छेद निशितैर्भल्लैरर्धचन्द्रैश्च फल्गुनः ||
१२ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथ तान्द्विरदान्सर्वान्नानालिङ्गैर्महाशरैः |
१३ क
सञ्जय़ उवाच:
सपताकान्सहारोहान्गिरीन्वज्रैरिवाभिनत् ||
१३ ख
सञ्जय़ उवाच:
ते हेमपुङ्खैरिषुभिराचिता हेममालिनः |
१४ क
सञ्जय़ उवाच:
हताः पेतुर्महानागाः साग्निज्वाला इवाद्रय़ः ||
१४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो गाण्डीवनिर्घोषो महानासीद्विशां पते |
१५ क
सञ्जय़ उवाच:
स्तनतां कूजतां चैव मनुष्यगजवाजिनाम् ||
१५ ख
सञ्जय़ उवाच:
कुञ्जराश्च हता राजन्प्राद्रवंस्ते समन्ततः |
१६ क
सञ्जय़ उवाच:
अश्वाश्च पर्यधावन्त हतारोहा दिशो दश ||
१६ ख
सञ्जय़ उवाच:
रथा हीना महाराज रथिभिर्वाजिभिस्तथा |
१७ क
सञ्जय़ उवाच:
गन्धर्वनगराकारा दृश्यन्ते स्म सहस्रशः ||
१७ ख
सञ्जय़ उवाच:
अश्वारोहा महाराज धावमानास्ततस्ततः |
१८ क
सञ्जय़ उवाच:
तत्र तत्रैव दृश्यन्ते पतिताः पार्थसाय़कैः ||
१८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तस्मिन्क्षणे पाण्डवस्य वाह्वोर्वलमदृश्यत |
१९ क
सञ्जय़ उवाच:
यत्सादिनो वारणांश्च रथांश्चैकोऽजय़द्युधि ||
१९ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततस्त्र्यङ्गेण महता वलेन भरतर्षभ |
२० क
सञ्जय़ उवाच:
दृष्ट्वा परिवृतं राजन्भीमसेनः किरीटिनम् ||
२० ख
सञ्जय़ उवाच:
हतावशेषानुत्सृज्य त्वदीय़ान्कतिचिद्रथान् |
२१ क
सञ्जय़ उवाच:
जवेनाभ्यद्रवद्राजन्धनञ्जय़रथं प्रति ||
२१ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततस्तत्प्राद्रवत्सैन्यं हतभूय़िष्ठमातुरम् |
२२ क
सञ्जय़ उवाच:
दृष्ट्वा यदर्जुनं भीमो जगाम भ्रातरं प्रति ||
२२ ख
सञ्जय़ उवाच:
हतावशिष्टांस्तुरगानर्जुनेन महाजवान् |
२३ क
सञ्जय़ उवाच:
भीमो व्यधमदभ्रान्तो गदापाणिर्महाहवे ||
२३ ख
सञ्जय़ उवाच:
कालरात्रिमिवात्युग्रां नरनागाश्वभोजनाम् |
२४ क
सञ्जय़ उवाच:
प्राकाराट्टपुरद्वारदारणीमतिदारुणाम् ||
२४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो गदां नृनागाश्वेष्वाशु भीमो व्यवासृजत् |
२५ क
सञ्जय़ उवाच:
सा जघान वहूनश्वानश्वारोहांश्च मारिष ||
२५ ख
सञ्जय़ उवाच:
कांस्याय़सतनुत्रांस्तान्नरानश्वांश्च पाण्डवः |
२६ क
सञ्जय़ उवाच:
पोथय़ामास गदय़ा सशव्दं तेऽपतन्हताः ||
२६ ख
सञ्जय़ उवाच:
हत्वा तु तद्गजानीकं भीमसेनो महावलः |
२७ क
सञ्जय़ उवाच:
पुनः स्वरथमास्थाय़ पृष्ठतोऽर्जुनमन्वगात् ||
२७ ख
सञ्जय़ उवाच:
हतं पराङ्मुखप्राय़ं निरुत्साहं परं वलम् |
२८ क
सञ्जय़ उवाच:
व्यालम्वत महाराज प्राय़शः शस्त्रवेष्टितम् ||
२८ ख
सञ्जय़ उवाच:
विलम्वमानं तत्सैन्यमप्रगल्भमवस्थितम् |
२९ क
सञ्जय़ उवाच:
दृष्ट्वा प्राच्छादय़द्वाणैरर्जुनः प्राणतापनैः ||
२९ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः कुरूणामभवदार्तनादो महामृधे |
३० क
सञ्जय़ उवाच:
रथाश्वनागासुहरैर्वध्यतामर्जुनेषुभिः ||
३० ख
सञ्जय़ उवाच:
हाहाकृतं भृशं तस्थौ लीय़मानं परस्परम् |
३१ क
सञ्जय़ उवाच:
अलातचक्रवत्सैन्यं तदाभ्रमत तावकम् ||
३१ ख
सञ्जय़ उवाच:
आदीप्तं तव तत्सैन्यं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् |
३२ क
सञ्जय़ उवाच:
आसीत्स्वशोणितक्लिन्नं फुल्लाशोकवनं यथा ||
३२ ख
सञ्जय़ उवाच:
तद्दृष्ट्वा कुरवस्तत्र विक्रान्तं सव्यसाचिनः |
३३ क
सञ्जय़ उवाच:
निराशाः समपद्यन्त सर्वे कर्णस्य जीविते ||
३३ ख
सञ्जय़ उवाच:
अविषह्यं तु पार्थस्य शरसम्पातमाहवे |
३४ क
सञ्जय़ उवाच:
मत्वा न्यवर्तन्कुरवो जिता गाण्डीवधन्वना ||
३४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ते हित्वा समरे पार्थं वध्यमानाश्च साय़कैः |
३५ क
सञ्जय़ उवाच:
प्रदुद्रुवुर्दिशो भीताश्चुक्रुशुश्चापि सूतजम् ||
३५ ख
सञ्जय़ उवाच:
अभ्यद्रवत तान्पार्थः किरञ्शरशतान्वहून् |
३६ क
सञ्जय़ उवाच:
हर्षय़न्पाण्डवान्योधान्भीमसेनपुरोगमान् ||
३६ ख
सञ्जय़ उवाच:
पुत्रास्तु ते महाराज जग्मुः कर्णरथं प्रति |
३७ क
सञ्जय़ उवाच:
अगाधे मज्जतां तेषां द्वीपः कर्णोऽभवत्तदा ||
३७ ख
सञ्जय़ उवाच:
कुरवो हि महाराज निर्विषाः पन्नगा इव |
३८ क
सञ्जय़ उवाच:
कर्णमेवोपलीय़न्त भय़ाद्गाण्डीवधन्वनः ||
३८ ख
सञ्जय़ उवाच:
यथा सर्वाणि भूतानि मृत्योर्भीतानि भारत |
३९ क
सञ्जय़ उवाच:
धर्ममेवोपलीय़न्ते कर्मवन्ति हि यानि च ||
३९ ख
सञ्जय़ उवाच:
तथा कर्णं महेष्वासं पुत्रास्तव नराधिप |
४० क
सञ्जय़ उवाच:
उपालीय़न्त सन्त्रासात्पाण्डवस्य महात्मनः ||
४० ख
सञ्जय़ उवाच:
ताञ्शोणितपरिक्लिन्नान्विषमस्थाञ्शरातुरान् |
४१ क
सञ्जय़ उवाच:
मा भैष्टेत्यव्रवीत्कर्णो ह्यभितो मामितेति च ||
४१ ख
सञ्जय़ उवाच:
सम्भग्नं हि वलं दृष्ट्वा वलात्पार्थेन तावकम् |
४२ क
सञ्जय़ उवाच:
धनुर्विस्फारय़न्कर्णस्तस्थौ शत्रुजिघांसय़ा |
४२ ख
सञ्जय़ उवाच:
पाञ्चालान्पुनराधावत्पश्यतः सव्यसाचिनः ||
४२ ग
सञ्जय़ उवाच:
ततः क्षणेन क्षितिपाः क्षतजप्रतिमेक्षणाः |
४३ क
सञ्जय़ उवाच:
कर्णं ववर्षुर्वाणौघैर्यथा मेघा महीधरम् ||
४३ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः शरसहस्राणि कर्णमुक्तानि मारिष |
४४ क
सञ्जय़ उवाच:
व्ययोजय़न्त पाञ्चालान्प्राणैः प्राणभृतां वर ||
४४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो रणो महानासीत्पाञ्चालानां विशां पते |
४५ क
सञ्जय़ उवाच:
वध्यतां सूतपुत्रेण मित्रार्थेऽमित्रघातिनाम् ||
४५ ख