chevron_left वन पर्व अध्याय ७१
वृहदश्व उवाच:
ततो विदर्भान्सम्प्राप्तं साय़ाह्ने सत्यविक्रमम् |
१ क
वृहदश्व उवाच:
ऋतुपर्णं जना राज्ञे भीमाय़ प्रत्यवेदय़न् ||
१ ख
वृहदश्व उवाच:
स भीमवचनाद्राजा कुण्डिनं प्राविशत्पुरम् |
२ क
वृहदश्व उवाच:
नादय़न्रथघोषेण सर्वाः सोपदिशो दश ||
२ ख
वृहदश्व उवाच:
ततस्तं रथनिर्घोषं नलाश्वास्तत्र शुश्रुवुः |
३ क
वृहदश्व उवाच:
श्रुत्वा च समहृष्यन्त पुरेव नलसंनिधौ ||
३ ख
वृहदश्व उवाच:
दमय़न्ती च शुश्राव रथघोषं नलस्य तम् |
४ क
वृहदश्व उवाच:
यथा मेघस्य नदतो गम्भीरं जलदागमे ||
४ ख
वृहदश्व उवाच:
नलेन सङ्गृहीतेषु पुरेव नलवाजिषु |
५ क
वृहदश्व उवाच:
सदृशं रथनिर्घोषं मेने भैमी तथा हय़ाः ||
५ ख
वृहदश्व उवाच:
प्रासादस्थाश्च शिखिनः शालास्थाश्चैव वारणाः |
६ क
वृहदश्व उवाच:
हय़ाश्च शुश्रुवुस्तत्र रथघोषं महीपतेः ||
६ ख
वृहदश्व उवाच:
ते श्रुत्वा रथनिर्घोषं वारणाः शिखिनस्तथा |
७ क
वृहदश्व उवाच:
प्रणेदुरुन्मुखा राजन्मेघोदय़मिवेक्ष्य ह ||
७ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
यथासौ रथनिर्घोषः पूरय़न्निव मेदिनीम् |
८ क
दमय़न्त्यु उवाच:
मम ह्लादय़ते चेतो नल एष महीपतिः ||
८ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
अद्य चन्द्राभवक्त्रं तं न पश्यामि नलं यदि |
९ क
दमय़न्त्यु उवाच:
असङ्ख्येय़गुणं वीरं विनशिष्याम्यसंशय़म् ||
९ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
यदि वै तस्य वीरस्य वाह्वोर्नाद्याहमन्तरम् |
१० क
दमय़न्त्यु उवाच:
प्रविशामि सुखस्पर्शं विनशिष्याम्यसंशय़म् ||
१० ख
दमय़न्त्यु उवाच:
यदि मां मेघनिर्घोषो नोपगच्छति नैषधः |
११ क
दमय़न्त्यु उवाच:
अद्य चामीकरप्रख्यो विनशिष्याम्यसंशय़म् ||
११ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
यदि मां सिंहविक्रान्तो मत्तवारणवारणः |
१२ क
दमय़न्त्यु उवाच:
नाभिगच्छति राजेन्द्रो विनशिष्याम्यसंशय़म् ||
१२ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
न स्मराम्यनृतं किञ्चिन्न स्मराम्यनुपाकृतम् |
१३ क
दमय़न्त्यु उवाच:
न च पर्युषितं वाक्यं स्वैरेष्वपि महात्मनः ||
१३ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
प्रभुः क्षमावान्वीरश्च मृदुर्दान्तो जितेन्द्रिय़ः |
१४ क
दमय़न्त्यु उवाच:
रहोऽनीचानुवर्ती च क्लीववन्मम नैषधः ||
१४ ख
दमय़न्त्यु उवाच:
गुणांस्तस्य स्मरन्त्या मे तत्पराय़ा दिवानिशम् |
१५ क
दमय़न्त्यु उवाच:
हृदय़ं दीर्यत इदं शोकात्प्रिय़विनाकृतम् ||
१५ ख
वृहदश्व उवाच:
एवं विलपमाना सा नष्टसञ्ज्ञेव भारत |
१६ क
वृहदश्व उवाच:
आरुरोह महद्वेश्म पुण्यश्लोकदिदृक्षय़ा ||
१६ ख
वृहदश्व उवाच:
ततो मध्यमकक्षाय़ां ददर्श रथमास्थितम् |
१७ क
वृहदश्व उवाच:
ऋतुपर्णं महीपालं सहवार्ष्णेय़वाहुकम् ||
१७ ख
वृहदश्व उवाच:
ततोऽवतीर्य वार्ष्णेय़ो वाहुकश्च रथोत्तमात् |
१८ क
वृहदश्व उवाच:
हय़ांस्तानवमुच्याथ स्थापय़ामासतू रथम् ||
१८ ख
वृहदश्व उवाच:
सोऽवतीर्य रथोपस्थादृतुपर्णो नराधिपः |
१९ क
वृहदश्व उवाच:
उपतस्थे महाराज भीमं भीमपराक्रमम् ||
१९ ख
वृहदश्व उवाच:
तं भीमः प्रतिजग्राह पूजय़ा परय़ा ततः |
२० क
वृहदश्व उवाच:
अकस्मात्सहसा प्राप्तं स्त्रीमन्त्रं न स्म विन्दति ||
२० ख
वृहदश्व उवाच:
किं कार्यं स्वागतं तेऽस्तु राज्ञा पृष्टश्च भारत |
२१ क
वृहदश्व उवाच:
नाभिजज्ञे स नृपतिर्दुहित्रर्थे समागतम् ||
२१ ख
वृहदश्व उवाच:
ऋतुपर्णोऽपि राजा स धीमान्सत्यपराक्रमः |
२२ क
वृहदश्व उवाच:
राजानं राजपुत्रं वा न स्म पश्यति कञ्चन |
२२ ख
वृहदश्व उवाच:
नैव स्वय़ंवरकथां न च विप्रसमागमम् ||
२२ ग
वृहदश्व उवाच:
ततो विगणय़न्राजा मनसा कोसलाधिपः |
२३ क
वृहदश्व उवाच:
आगतोऽस्मीत्युवाचैनं भवन्तमभिवादकः ||
२३ ख
वृहदश्व उवाच:
राजापि च स्मय़न्भीमो मनसाभिविचिन्तय़त् |
२४ क
वृहदश्व उवाच:
अधिकं योजनशतं तस्यागमनकारणम् ||
२४ ख
वृहदश्व उवाच:
ग्रामान्वहूनतिक्रम्य नाध्यगच्छद्यथातथम् |
२५ क
वृहदश्व उवाच:
अल्पकार्यं विनिर्दिष्टं तस्यागमनकारणम् ||
२५ ख
वृहदश्व उवाच:
नैतदेवं स नृपतिस्तं सत्कृत्य व्यसर्जय़त् |
२६ क
वृहदश्व उवाच:
विश्राम्यतामिति वदन्क्लान्तोऽसीति पुनः पुनः ||
२६ ख
वृहदश्व उवाच:
स सत्कृतः प्रहृष्टात्मा प्रीतः प्रीतेन पार्थिवः |
२७ क
वृहदश्व उवाच:
राजप्रेष्यैरनुगतो दिष्टं वेश्म समाविशत् ||
२७ ख
वृहदश्व उवाच:
ऋतुपर्णे गते राजन्वार्ष्णेय़सहिते नृपे |
२८ क
वृहदश्व उवाच:
वाहुको रथमास्थाय़ रथशालामुपागमत् ||
२८ ख
वृहदश्व उवाच:
स मोचय़ित्वा तानश्वान्परिचार्य च शास्त्रतः |
२९ क
वृहदश्व उवाच:
स्वय़ं चैतान्समाश्वास्य रथोपस्थ उपाविशत् ||
२९ ख
वृहदश्व उवाच:
दमय़न्ती तु शोकार्ता दृष्ट्वा भाङ्गस्वरिं नृपम् |
३० क
वृहदश्व उवाच:
सूतपुत्रं च वार्ष्णेय़ं वाहुकं च तथाविधम् ||
३० ख
वृहदश्व उवाच:
चिन्तय़ामास वैदर्भी कस्यैष रथनिस्वनः |
३१ क
वृहदश्व उवाच:
नलस्येव महानासीन्न च पश्यामि नैषधम् ||
३१ ख
वृहदश्व उवाच:
वार्ष्णेय़ेन भवेन्नूनं विद्या सैवोपशिक्षिता |
३२ क
वृहदश्व उवाच:
तेनास्य रथनिर्घोषो नलस्येव महानभूत् ||
३२ ख
वृहदश्व उवाच:
आहो स्विदृतुपर्णोऽपि यथा राजा नलस्तथा |
३३ क
वृहदश्व उवाच:
ततोऽय़ं रथनिर्घोषो नैषधस्येव लक्ष्यते ||
३३ ख
वृहदश्व उवाच:
एवं वितर्कय़ित्वा तु दमय़न्ती विशां पते |
३४ क
वृहदश्व उवाच:
दूतीं प्रस्थापय़ामास नैषधान्वेषणे नृप ||
३४ ख