chevron_left वन पर्व अध्याय १९६
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो युधिष्ठिरो राजा मार्कण्डेय़ं महाद्युतिम् |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पप्रच्छ भरतश्रेष्ठो धर्मप्रश्नं सुदुर्वचम् ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रोतुमिच्छामि भगवन्स्त्रीणां माहात्म्यमुत्तमम् |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कथ्यमानं त्वय़ा विप्र सूक्ष्मं धर्मं च तत्त्वतः ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रत्यक्षेण हि विप्रर्षे देवा दृश्यन्ति सत्तम |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सूर्याचन्द्रमसौ वाय़ुः पृथिवी वह्निरेव च ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पिता माता च भगवन्गाव एव च सत्तम |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यच्चान्यदेव विहितं तच्चापि भृगुनन्दन ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मन्येऽहं गुरुवत्सर्वमेकपत्न्यस्तथा स्त्रिय़ः |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पतिव्रतानां शुश्रूषा दुष्करा प्रतिभाति मे ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पतिव्रतानां माहात्म्यं वक्तुमर्हसि नः प्रभो |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निरुध्य चेन्द्रिय़ग्रामं मनः संरुध्य चानघ |
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पतिं दैवतवच्चापि चिन्तय़न्त्यः स्थिता हि याः ||
६ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
भगवन्दुष्करं ह्येतत्प्रतिभाति मम प्रभो |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मातापितृषु शुश्रूषा स्त्रीणां भर्तृषु च द्विज ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्त्रीणां धर्मात्सुघोराद्धि नान्यं पश्यामि दुष्करम् |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
साध्वाचाराः स्त्रिय़ो व्रह्मन्यत्कुर्वन्ति सदादृताः |
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दुष्करं वत कुर्वन्ति पितरो मातरश्च वै ||
८ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
एकपत्न्यश्च या नार्यो याश्च सत्यं वदन्त्युत |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कुक्षिणा दश मासांश्च गर्भं सन्धारय़न्ति याः |
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नार्यः कालेन सम्भूय़ किमद्भुततरं ततः ||
९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
संशय़ं परमं प्राप्य वेदनामतुलामपि |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रजाय़न्ते सुतान्नार्यो दुःखेन महता विभो |
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुष्णन्ति चापि महता स्नेहेन द्विजसत्तम ||
१० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
ये च क्रूरेषु सर्वेषु वर्तमाना जुगुप्सिताः |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्वकर्म कुर्वन्ति सदा दुष्करं तच्च मे मतम् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षत्रधर्मसमाचारं तथ्यं चाख्याहि मे द्विज |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मः सुदुर्लभो विप्र नृशंसेन दुरात्मना ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एतदिच्छामि भगवन्प्रश्नं प्रश्नविदां वर |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रोतुं भृगुकुलश्रेष्ठ शुश्रूषे तव सुव्रत ||
१३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
हन्त ते सर्वमाख्यास्ये प्रश्नमेतं सुदुर्वचम् |
१४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ गदतस्तन्निवोध मे ||
१४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
मातरं सदृशीं तात पितॄनन्ये च मन्यते |
१५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
दुष्करं कुरुते माता विवर्धय़ति या प्रजाः ||
१५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तपसा देवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षय़ा |
१६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अभिचारैरुपाय़ैश्च ईहन्ते पितरः सुतान् ||
१६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवं कृच्छ्रेण महता पुत्रं प्राप्य सुदुर्लभम् |
१७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
चिन्तय़न्ति सदा वीर कीदृशोऽय़ं भविष्यति ||
१७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
आशंसते च पुत्रेषु पिता माता च भारत |
१८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
यशः कीर्तिमथैश्वर्यं प्रजा धर्मं तथैव च ||
१८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तय़ोराशां तु सफलां यः करोति स धर्मवित् |
१९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पिता माता च राजेन्द्र तुष्यतो यस्य नित्यदा |
१९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इह प्रेत्य च तस्याथ कीर्तिर्धर्मश्च शाश्वतः ||
१९ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
नैव यज्ञः स्त्रिय़ः कश्चिन्न श्राद्धं नोपवासकम् |
२० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
या तु भर्तरि शुश्रूषा तय़ा स्वर्गमुपाश्नुते ||
२० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एतत्प्रकरणं राजन्नधिकृत्य युधिष्ठिर |
२१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रतिव्रतानां निय़तं धर्मं चावहितः शृणु ||
२१ ख