chevron_left वन पर्व अध्याय ८३
पुलस्त्य उवाच:
तदरण्यं प्रविष्टस्य तुङ्गकं राजसत्तम |
५० क
पुलस्त्य उवाच:
पापं प्रणश्यते सर्वं स्त्रिय़ो वा पुरुषस्य वा ||
५० ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्र मासं वसेद्धीरो निय़तो निय़ताशनः |
५१ क
पुलस्त्य उवाच:
व्रह्मलोकं व्रजेद्राजन्पुनीते च कुलं नरः ||
५१ ख
पुलस्त्य उवाच:
मेधाविकं समासाद्य पितॄन्देवांश्च तर्पय़ेत् |
५२ क
पुलस्त्य उवाच:
अग्निष्टोममवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विन्दति ||
५२ ख
पुलस्त्य उवाच:
ततः कालञ्जरं गत्वा पर्वतं लोकविश्रुतम् |
५३ क
पुलस्त्य उवाच:
तत्र देवह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ||
५३ ख
पुलस्त्य उवाच:
आत्मानं साधय़ेत्तत्र गिरौ कालञ्जरे नृप |
५४ क
पुलस्त्य उवाच:
स्वर्गलोके महीय़ेत नरो नास्त्यत्र संशय़ः ||
५४ ख
पुलस्त्य उवाच:
ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशां पते |
५५ क
पुलस्त्य उवाच:
मन्दाकिनीं समासाद्य नदीं पापप्रमोचनीम् ||
५५ ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः |
५६ क
पुलस्त्य उवाच:
अश्वमेधमवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत् ||
५६ ख
पुलस्त्य उवाच:
ततो गच्छेत राजेन्द्र भर्तृस्थानमनुत्तमम् |
५७ क
पुलस्त्य उवाच:
यत्र देवो महासेनो नित्यं संनिहितो नृपः ||
५७ ख
पुलस्त्य उवाच:
पुमांस्तत्र नरश्रेष्ठ गमनादेव सिध्यति |
५८ क
पुलस्त्य उवाच:
कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ||
५८ ख
पुलस्त्य उवाच:
प्रदक्षिणमुपावृत्य ज्येष्ठस्थानं व्रजेन्नरः |
५९ क
पुलस्त्य उवाच:
अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी ||
५९ ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्र कूपो महाराज विश्रुतो भरतर्षभ |
६० क
पुलस्त्य उवाच:
समुद्रास्तत्र चत्वारो निवसन्ति युधिष्ठिर ||
६० ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् |
६१ क
पुलस्त्य उवाच:
निय़तात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम् ||
६१ ख
पुलस्त्य उवाच:
ततो गच्छेत्कुरुश्रेष्ठ शृङ्गवेरपुरं महत् |
६२ क
पुलस्त्य उवाच:
यत्र तीर्णो महाराज रामो दाशरथिः पुरा ||
६२ ख
पुलस्त्य उवाच:
गङ्गाय़ां तु नरः स्नात्वा व्रह्मचारी समाहितः |
६३ क
पुलस्त्य उवाच:
विधूतपाप्मा भवति वाजपेय़ं च विन्दति ||
६३ ख
पुलस्त्य उवाच:
अभिगम्य महादेवमभ्यर्च्य च नराधिप |
६४ क
पुलस्त्य उवाच:
प्रदक्षिणमुपावृत्य गाणपत्यमवाप्नुय़ात् ||
६४ ख
पुलस्त्य उवाच:
ततो गच्छेत राजेन्द्र प्रय़ागमृषिसंस्तुतम् |
६५ क
पुलस्त्य उवाच:
यत्र व्रह्मादय़ो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः ||
६५ ख
पुलस्त्य उवाच:
लोकपालाश्च साध्याश्च नैरृताः पितरस्तथा |
६६ क
पुलस्त्य उवाच:
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव परमर्षय़ः ||
६६ ख
पुलस्त्य उवाच:
अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव तथा व्रह्मर्षय़ोऽपरे |
६७ क
पुलस्त्य उवाच:
तथा नागाः सुपर्णाश्च सिद्धाश्चक्रचरास्तथा ||
६७ ख
पुलस्त्य उवाच:
सरितः सागराश्चैव गन्धर्वाप्सरसस्तथा |
६८ क
पुलस्त्य उवाच:
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः ||
६८ ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्र त्रीण्यग्निकुण्डानि येषां मध्ये च जाह्नवी |
६९ क
पुलस्त्य उवाच:
प्रय़ागादभिनिष्क्रान्ता सर्वतीर्थपुरस्कृता ||
६९ ख
पुलस्त्य उवाच:
तपनस्य सुता तत्र त्रिषु लोकेषु विश्रुता |
७० क
पुलस्त्य उवाच:
यमुना गङ्गय़ा सार्धं सङ्गता लोकपावनी ||
७० ख
पुलस्त्य उवाच:
गङ्गाय़मुनय़ोर्मध्यं पृथिव्या जघनं स्मृतम् |
७१ क
पुलस्त्य उवाच:
प्रय़ागं जघनस्यान्तमुपस्थमृषय़ो विदुः ||
७१ ख
पुलस्त्य उवाच:
प्रय़ागं सप्रतिष्ठानं कम्वलाश्वतरौ तथा |
७२ क
पुलस्त्य उवाच:
तीर्थं भोगवती चैव वेदी प्रोक्ता प्रजापतेः ||
७२ ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्र वेदाश्च यज्ञाश्च मूर्तिमन्तो युधिष्ठिर |
७३ क
पुलस्त्य उवाच:
प्रजापतिमुपासन्ते ऋषय़श्च महाव्रताः |
७३ ख
पुलस्त्य उवाच:
यजन्ते क्रतुभिर्देवास्तथा चक्रचरा नृप ||
७३ ग
पुलस्त्य उवाच:
ततः पुण्यतमं नास्ति त्रिषु लोकेषु भारत |
७४ क
पुलस्त्य उवाच:
प्रय़ागः सर्वतीर्थेभ्यः प्रभवत्यधिकं विभो ||
७४ ख
पुलस्त्य उवाच:
श्रवणात्तस्य तीर्थस्य नामसङ्कीर्तनादपि |
७५ क
पुलस्त्य उवाच:
मृत्तिकालम्भनाद्वापि नरः पापात्प्रमुच्यते ||
७५ ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्सङ्गमे संशितव्रतः |
७६ क
पुलस्त्य उवाच:
पुण्यं स फलमाप्नोति राजसूय़ाश्वमेधय़ोः ||
७६ ख
पुलस्त्य उवाच:
एषा यजनभूमिर्हि देवानामपि सत्कृता |
७७ क
पुलस्त्य उवाच:
तत्र दत्तं सूक्ष्ममपि महद्भवति भारत ||
७७ ख
पुलस्त्य उवाच:
न वेदवचनात्तात न लोकवचनादपि |
७८ क
पुलस्त्य उवाच:
मतिरुत्क्रमणीय़ा ते प्रय़ागमरणं प्रति ||
७८ ख
पुलस्त्य उवाच:
दश तीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्त्यस्तथापराः |
७९ क
पुलस्त्य उवाच:
येषां सांनिध्यमत्रैव कीर्तितं कुरुनन्दन ||
७९ ख
पुलस्त्य उवाच:
चातुर्वेदे च यत्पुण्यं सत्यवादिषु चैव यत् |
८० क
पुलस्त्य उवाच:
स्नात एव तदाप्नोति गङ्गाय़मुनसङ्गमे ||
८० ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्र भोगवती नाम वासुकेस्तीर्थमुत्तमम् |
८१ क
पुलस्त्य उवाच:
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्सोऽश्वमेधमवाप्नुय़ात् ||
८१ ख
पुलस्त्य उवाच:
तत्र हंसप्रपतनं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् |
८२ क
पुलस्त्य उवाच:
दशाश्वमेधिकं चैव गङ्गाय़ां कुरुनन्दन ||
८२ ख
पुलस्त्य उवाच:
यत्र गङ्गा महाराज स देशस्तत्तपोवनम् |
८३ क
पुलस्त्य उवाच:
सिद्धक्षेत्रं तु तज्ज्ञेय़ं गङ्गातीरसमाश्रितम् ||
८३ ख
पुलस्त्य उवाच:
इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनामात्मजस्य च |
८४ क
पुलस्त्य उवाच:
सुहृदां च जपेत्कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य च ||
८४ ख
पुलस्त्य उवाच:
इदं धर्म्यमिदं पुण्यमिदं मेध्यमिदं सुखम् |
८५ क
पुलस्त्य उवाच:
इदं स्वर्ग्यमिदं रम्यमिदं पावनमुत्तमम् ||
८५ ख
पुलस्त्य उवाच:
महर्षीणामिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् |
८६ क
पुलस्त्य उवाच:
अधीत्य द्विजमध्ये च निर्मलत्वमवाप्नुय़ात् ||
८६ ख
पुलस्त्य उवाच:
यश्चेदं शृणुय़ान्नित्यं तीर्थपुण्यं सदा शुचिः |
८७ क
पुलस्त्य उवाच:
जातीः स स्मरते वह्वीर्नाकपृष्ठे च मोदते ||
८७ ख
पुलस्त्य उवाच:
गम्यान्यपि च तीर्थानि कीर्तितान्यगमानि च |
८८ क
पुलस्त्य उवाच:
मनसा तानि गच्छेत सर्वतीर्थसमीक्षय़ा ||
८८ ख
पुलस्त्य उवाच:
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः |
८९ क
पुलस्त्य उवाच:
ऋषिभिर्देवकल्पैश्च श्रितानि सुकृतैषिभिः ||
८९ ख
पुलस्त्य उवाच:
एवं त्वमपि कौरव्य विधिनानेन सुव्रत |
९० क
पुलस्त्य उवाच:
व्रज तीर्थानि निय़तः पुण्यं पुण्येन वर्धते ||
९० ख
पुलस्त्य उवाच:
भावितैः कारणैः पूर्वमास्तिक्याच्छ्रुतिदर्शनात् |
९१ क
पुलस्त्य उवाच:
प्राप्यन्ते तानि तीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः ||
९१ ख
पुलस्त्य उवाच:
नाव्रतो नाकृतात्मा च नाशुचिर्न च तस्करः |
९२ क
पुलस्त्य उवाच:
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः ||
९२ ख
पुलस्त्य उवाच:
त्वय़ा तु सम्यग्वृत्तेन नित्यं धर्मार्थदर्शिना |
९३ क
पुलस्त्य उवाच:
पितरस्तारितास्तात सर्वे च प्रपितामहाः ||
९३ ख
पुलस्त्य उवाच:
पितामहपुरोगाश्च देवाः सर्षिगणा नृप |
९४ क
पुलस्त्य उवाच:
तव धर्मेण धर्मज्ञ नित्यमेवाभितोषिताः ||
९४ ख
पुलस्त्य उवाच:
अवाप्स्यसि च लोकान्वै वसूनां वासवोपम |
९५ क
पुलस्त्य उवाच:
कीर्तिं च महतीं भीष्म प्राप्स्यसे भुवि शाश्वतीम् ||
९५ ख
नारद उवाच:
एवमुक्त्वाभ्यनुज्ञाप्य पुलस्त्यो भगवानृषिः |
९६ क
नारद उवाच:
प्रीतः प्रीतेन मनसा तत्रैवान्तरधीय़त ||
९६ ख
नारद उवाच:
भीष्मश्च कुरुशार्दूल शास्त्रतत्त्वार्थदर्शिवान् |
९७ क
नारद उवाच:
पुलस्त्यवचनाच्चैव पृथिवीमनुचक्रमे ||
९७ ख
नारद उवाच:
अनेन विधिना यस्तु पृथिवीं सञ्चरिष्यति |
९८ क
नारद उवाच:
अश्वमेधशतस्याग्र्यं फलं प्रेत्य स भोक्ष्यते ||
९८ ख
नारद उवाच:
अतश्चाष्टगुणं पार्थ प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् |
९९ क