युधिष्ठिर उवाच:
उक्ताः पितामहेनेह सुवर्णस्य विधानतः |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
विस्तरेण प्रदानस्य ये गुणाः श्रुतिलक्षणाः ||
१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
यत्तु कारणमुत्पत्तेः सुवर्णस्येह कीर्तितम् |
२ क
युधिष्ठिर उवाच:
स कथं तारकः प्राप्तो निधनं तद्व्रवीहि मे ||
२ ख
युधिष्ठिर उवाच:
उक्तः स देवतानां हि अवध्य इति पार्थिव |
३ क
युधिष्ठिर उवाच:
न च तस्येह ते मृत्युर्विस्तरेण प्रकीर्तितः ||
३ ख
युधिष्ठिर उवाच:
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तः कुरुकुलोद्वह |
४ क
युधिष्ठिर उवाच:
कार्त्स्न्येन तारकवधं परं कौतूहलं हि मे ||
४ ख
भीष्म उवाच:
विपन्नकृत्या राजेन्द्र देवता ऋषय़स्तथा |
५ क
भीष्म उवाच:
कृत्तिकाश्चोदय़ामासुरपत्यभरणाय़ वै ||
५ ख
भीष्म उवाच:
न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदसः |
६ क
भीष्म उवाच:
एकापि शक्ता तं गर्भं सन्धारय़ितुमोजसा ||
६ ख
भीष्म उवाच:
षण्णां तासां ततः प्रीतः पावको गर्भधारणात् |
७ क
भीष्म उवाच:
स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च ||
७ ख
भीष्म उवाच:
तास्तु षट्कृत्तिका गर्भं पुपुषुर्जातवेदसः |
८ क
भीष्म उवाच:
षट्सु वर्त्मसु तेजोऽग्नेः सकलं निहितं प्रभो ||
८ ख
भीष्म उवाच:
ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मनः |
९ क
भीष्म उवाच:
तेजसाभिपरीताङ्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे ||
९ ख
भीष्म उवाच:
ततस्तेजःपरीताङ्ग्यः सर्वाः काल उपस्थिते |
१० क
भीष्म उवाच:
समं गर्भं सुषुविरे कृत्तिकास्ता नरर्षभ ||
१० ख
भीष्म उवाच:
ततस्तं षडधिष्ठानं गर्भमेकत्वमागतम् |
११ क
भीष्म उवाच:
पृथिवी प्रतिजग्राह कान्तीपुरसमीपतः ||
११ ख
भीष्म उवाच:
स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान्पावकप्रभः |
१२ क
भीष्म उवाच:
दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रिय़दर्शनः ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु वालं वह्निसमद्युतिम् |
१३ क
भीष्म उवाच:
जातस्नेहाश्च सौहार्दात्पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
अभवत्कार्त्तिकेय़ः स त्रैलोक्ये सचराचरे |
१४ क
भीष्म उवाच:
स्कन्नत्वात्स्कन्दतां चाप गुहावासाद्गुहोऽभवत् ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
ततो देवास्त्रय़स्त्रिंशद्दिशश्च सदिगीश्वराः |
१५ क
भीष्म उवाच:
रुद्रो धाता च विष्णुश्च यज्ञः पूषार्यमा भगः ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
अंशो मित्रश्च साध्याश्च वसवो वासवोऽश्विनौ |
१६ क
भीष्म उवाच:
आपो वाय़ुर्नभश्चन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रविः ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
पृथग्भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वै |
१७ क
भीष्म उवाच:
आजग्मुस्तत्र तं द्रष्टुं कुमारं ज्वलनात्मजम् |
१७ ख
भीष्म उवाच:
ऋषय़स्तुष्टुवुश्चैव गन्धर्वाश्च जगुस्तथा ||
१७ ग
भीष्म उवाच:
षडाननं कुमारं तं द्विषडक्षं द्विजप्रिय़म् |
१८ क
भीष्म उवाच:
पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम् ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
शय़ानं शरगुल्मस्थं दृष्ट्वा देवाः सहर्षिभिः |
१९ क
भीष्म उवाच:
लेभिरे परमं हर्षं मेनिरे चासुरं हतम् ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
ततो देवाः प्रिय़ाण्यस्य सर्व एव समाचरन् |
२० क
भीष्म उवाच:
क्रीडतः क्रीडनीय़ानि ददुः पक्षिगणांश्च ह ||
२० ख
भीष्म उवाच:
सुपर्णोऽस्य ददौ पत्रं मय़ूरं चित्रवर्हिणम् |
२१ क
भीष्म उवाच:
राक्षसाश्च ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ ||
२१ ख
भीष्म उवाच:
कुक्कुटं चाग्निसङ्काशं प्रददौ वरुणः स्वय़म् |
२२ क
भीष्म उवाच:
चन्द्रमाः प्रददौ मेषमादित्यो रुचिरां प्रभाम् ||
२२ ख
भीष्म उवाच:
गवां माता च गा देवी ददौ शतसहस्रशः |
२३ क
भीष्म उवाच:
छागमग्निर्गुणोपेतमिला पुष्पफलं वहु ||
२३ ख
भीष्म उवाच:
सुधन्वा शकटं चैव रथं चामितकूवरम् |
२४ क
भीष्म उवाच:
वरुणो वारुणान्दिव्यान्भुजङ्गान्प्रददौ शुभान् |
२४ ख
भीष्म उवाच:
सिंहान्सुरेन्द्रो व्याघ्रांश्च द्वीपिनोऽन्यांश्च दंष्ट्रिणः ||
२४ ग
भीष्म उवाच:
श्वापदांश्च वहून्घोरांश्छत्राणि विविधानि च |
२५ क
भीष्म उवाच:
राक्षसासुरसङ्घाश्च येऽनुजग्मुस्तमीश्वरम् ||
२५ ख
भीष्म उवाच:
वर्धमानं तु तं दृष्ट्वा प्रार्थय़ामास तारकः |
२६ क
भीष्म उवाच:
उपाय़ैर्वहुभिर्हन्तुं नाशकच्चापि तं विभुम् ||
२६ ख
भीष्म उवाच:
सेनापत्येन तं देवाः पूजय़ित्वा गुहालय़म् |
२७ क
भीष्म उवाच:
शशंसुर्विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम् ||
२७ ख
भीष्म उवाच:
स विवृद्धो महावीर्यो देवसेनापतिः प्रभुः |
२८ क
भीष्म उवाच:
जघानामोघय़ा शक्त्या दानवं तारकं गुहः ||
२८ ख
भीष्म उवाच:
तेन तस्मिन्कुमारेण क्रीडता निहतेऽसुरे |
२९ क
भीष्म उवाच:
सुरेन्द्रः स्थापितो राज्ये देवानां पुनरीश्वरः ||
२९ ख
भीष्म उवाच:
स सेनापतिरेवाथ वभौ स्कन्दः प्रतापवान् |
३० क
भीष्म उवाच:
ईशो गोप्ता च देवानां प्रिय़कृच्छङ्करस्य च ||
३० ख
भीष्म उवाच:
हिरण्यमूर्तिर्भगवानेष एव च पावकिः |
३१ क
भीष्म उवाच:
सदा कुमारो देवानां सेनापत्यमवाप्तवान् ||
३१ ख
भीष्म उवाच:
तस्मात्सुवर्णं मङ्गल्यं रत्नमक्षय़्यमुत्तमम् |
३२ क
भीष्म उवाच:
सहजं कार्त्तिकेय़स्य वह्नेस्तेजः परं मतम् ||
३२ ख
भीष्म उवाच:
एवं रामाय़ कौरव्य वसिष्ठोऽकथय़त्पुरा |
३३ क
भीष्म उवाच:
तस्मात्सुवर्णदानाय़ प्रय़तस्व नराधिप ||
३३ ख
भीष्म उवाच:
रामः सुवर्णं दत्त्वा हि विमुक्तः सर्वकिल्विषैः |
३४ क
भीष्म उवाच:
त्रिविष्टपे महत्स्थानमवापासुलभं नरैः ||
३४ ख