वैशम्पाय़न उवाच:
ततः सम्प्रस्थितो राजा कौन्तेय़ो भूरिदक्षिणः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अगस्त्याश्रममासाद्य दुर्जय़ाय़ामुवास ह ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र वै लोमशं राजा पप्रच्छ वदतां वरः |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अगस्त्येनेह वातापिः किमर्थमुपशामितः ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आसीद्वा किम्प्रभावश्च स दैत्यो मानवान्तकः |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
किमर्थं चोद्गतो मन्युरगस्त्यस्य महात्मनः ||
३ ख
लोमश उवाच:
इल्वलो नाम दैतेय़ आसीत्कौरवनन्दन |
४ क
लोमश उवाच:
मणिमत्यां पुरि पुरा वातापिस्तस्य चानुजः ||
४ ख
लोमश उवाच:
स व्राह्मणं तपोय़ुक्तमुवाच दितिनन्दनः |
५ क
लोमश उवाच:
पुत्रं मे भगवानेकमिन्द्रतुल्यं प्रय़च्छतु ||
५ ख
लोमश उवाच:
तस्मै स व्राह्मणो नादात्पुत्रं वासवसंमितम् |
६ क
लोमश उवाच:
चुक्रोध सोऽसुरस्तस्य व्राह्मणस्य ततो भृशम् ||
६ ख
लोमश उवाच:
समाह्वय़ति यं वाचा गतं वैवस्वतक्षय़म् |
७ क
लोमश उवाच:
स पुनर्देहमास्थाय़ जीवन्स्म प्रतिदृश्यते ||
७ ख
लोमश उवाच:
ततो वातापिमसुरं छागं कृत्वा सुसंस्कृतम् |
८ क
लोमश उवाच:
तं व्राह्मणं भोजय़ित्वा पुनरेव समाह्वय़त् ||
८ ख
लोमश उवाच:
तस्य पार्श्वं विनिर्भिद्य व्राह्मणस्य महासुरः |
९ क
लोमश उवाच:
वातापिः प्रहसन्राजन्निश्चक्राम विशां पते ||
९ ख
लोमश उवाच:
एवं स व्राह्मणान्राजन्भोजय़ित्वा पुनः पुनः |
१० क
लोमश उवाच:
हिंसय़ामास दैतेय़ इल्वलो दुष्टचेतनः ||
१० ख
लोमश उवाच:
अगस्त्यश्चापि भगवानेतस्मिन्काल एव तु |
११ क
लोमश उवाच:
पितॄन्ददर्श गर्ते वै लम्वमानानधोमुखान् ||
११ ख
लोमश उवाच:
सोऽपृच्छल्लम्वमानांस्तान्भवन्त इह किम्पराः |
१२ क
लोमश उवाच:
सन्तानहेतोरिति ते तमूचुर्व्रह्मवादिनः ||
१२ ख
लोमश उवाच:
ते तस्मै कथय़ामासुर्वय़ं ते पितरः स्वकाः |
१३ क
लोमश उवाच:
गर्तमेतमनुप्राप्ता लम्वामः प्रसवार्थिनः ||
१३ ख
लोमश उवाच:
यदि नो जनय़ेथास्त्वमगस्त्यापत्यमुत्तमम् |
१४ क
लोमश उवाच:
स्यान्नोऽस्मान्निरय़ान्मोक्षस्त्वं च पुत्राप्नुय़ा गतिम् ||
१४ ख
लोमश उवाच:
स तानुवाच तेजस्वी सत्यधर्मपराय़णः |
१५ क
लोमश उवाच:
करिष्ये पितरः कामं व्येतु वो मानसो ज्वरः ||
१५ ख
लोमश उवाच:
ततः प्रसवसन्तानं चिन्तय़न्भगवानृषिः |
१६ क
लोमश उवाच:
आत्मनः प्रसवस्यार्थे नापश्यत्सदृशीं स्त्रिय़म् ||
१६ ख
लोमश उवाच:
स तस्य तस्य सत्त्वस्य तत्तदङ्गमनुत्तमम् |
१७ क
लोमश उवाच:
सम्भृत्य तत्समैरङ्गैर्निर्ममे स्त्रिय़मुत्तमाम् ||
१७ ख
लोमश उवाच:
स तां विदर्भराजाय़ पुत्रकामाय़ ताम्यते |
१८ क
लोमश उवाच:
निर्मितामात्मनोऽर्थाय़ मुनिः प्रादान्महातपाः ||
१८ ख
लोमश उवाच:
सा तत्र जज्ञे सुभगा विद्युत्सौदामिनी यथा |
१९ क
लोमश उवाच:
विभ्राजमाना वपुसा व्यवर्धत शुभानना ||
१९ ख
लोमश उवाच:
जातमात्रां च तां दृष्ट्वा वैदर्भः पृथिवीपतिः |
२० क
लोमश उवाच:
प्रहर्षेण द्विजातिभ्यो न्यवेदय़त भारत ||
२० ख
लोमश उवाच:
अभ्यनन्दन्त तां सर्वे व्राह्मणा वसुधाधिप |
२१ क
लोमश उवाच:
लोपामुद्रेति तस्याश्च चक्रिरे नाम ते द्विजाः ||
२१ ख
लोमश उवाच:
ववृधे सा महाराज विभ्रती रूपमुत्तमम् |
२२ क
लोमश उवाच:
अप्स्विवोत्पलिनी शीघ्रमग्नेरिव शिखा शुभा ||
२२ ख
लोमश उवाच:
तां यौवनस्थां राजेन्द्र शतं कन्याः स्वलङ्कृताः |
२३ क
लोमश उवाच:
दाशीशतं च कल्याणीमुपतस्थुर्वशानुगाः ||
२३ ख
लोमश उवाच:
सा स्म दासीशतवृता मध्ये कन्याशतस्य च |
२४ क
लोमश उवाच:
आस्ते तेजस्विनी कन्या रोहिणीव दिवि प्रभो ||
२४ ख
लोमश उवाच:
यौवनस्थामपि च तां शीलाचारसमन्विताम् |
२५ क
लोमश उवाच:
न वव्रे पुरुषः कश्चिद्भय़ात्तस्य महात्मनः ||
२५ ख
लोमश उवाच:
सा तु सत्यवती कन्या रूपेणाप्सरसोऽप्यति |
२६ क
लोमश उवाच:
तोषय़ामास पितरं शीलेन स्वजनं तथा ||
२६ ख
लोमश उवाच:
वैदर्भीं तु तथाय़ुक्तां युवतीं प्रेक्ष्य वै पिता |
२७ क
लोमश उवाच:
मनसा चिन्तय़ामास कस्मै दद्यां सुतामिति ||
२७ ख