सञ्जय़ उवाच:
दुःशासनरथं दृष्ट्वा समीपे पर्यवस्थितम् |
१ क
सञ्जय़ उवाच:
भारद्वाजस्ततो वाक्यं दुःशासनमथाव्रवीत् ||
१ ख
सञ्जय़ उवाच:
दुःशासन रथाः सर्वे कस्मादेते प्रविद्रुताः |
२ क
सञ्जय़ उवाच:
कच्चित्क्षेमं तु नृपतेः कच्चिज्जीवति सैन्धवः ||
२ ख
सञ्जय़ उवाच:
राजपुत्रो भवानत्र राजभ्राता महारथः |
३ क
सञ्जय़ उवाच:
किमर्थं द्रवसे युद्धे यौवराज्यमवाप्य हि ||
३ ख
सञ्जय़ उवाच:
स्वय़ं वैरं महत्कृत्वा पाञ्चालैः पाण्डवैः सह |
४ क
सञ्जय़ उवाच:
एकं सात्यकिमासाद्य कथं भीतोऽसि संय़ुगे ||
४ ख
सञ्जय़ उवाच:
न जानीषे पुरा त्वं तु गृह्णन्नक्षान्दुरोदरे |
५ क
सञ्जय़ उवाच:
शरा ह्येते भविष्यन्ति दारुणाशीविषोपमाः ||
५ ख
सञ्जय़ उवाच:
अप्रिय़ाणां च वचनं पाण्डवेषु विशेषतः |
६ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रौपद्याश्च परिक्लेशस्त्वन्मूलो ह्यभवत्पुरा ||
६ ख
सञ्जय़ उवाच:
क्व ते मानश्च दर्पश्च क्व च तद्वीर गर्जितम् |
७ क
सञ्जय़ उवाच:
आशीविषसमान्पार्थान्कोपय़ित्वा क्व यास्यसि ||
७ ख
सञ्जय़ उवाच:
शोच्येय़ं भारती सेना राजा चैव सुय़ोधनः |
८ क
सञ्जय़ उवाच:
यस्य त्वं कर्कशो भ्राता पलाय़नपराय़णः ||
८ ख
सञ्जय़ उवाच:
ननु नाम त्वय़ा वीर दीर्यमाणा भय़ार्दिता |
९ क
सञ्जय़ उवाच:
स्ववाहुवलमास्थाय़ रक्षितव्या ह्यनीकिनी |
९ ख
सञ्जय़ उवाच:
स त्वमद्य रणं त्यक्त्वा भीतो हर्षय़से परान् ||
९ ग
सञ्जय़ उवाच:
विद्रुते त्वय़ि सैन्यस्य नाय़के शत्रुसूदन |
१० क
सञ्जय़ उवाच:
कोऽन्यः स्थास्यति सङ्ग्रामे भीतो भीते व्यपाश्रय़े ||
१० ख
सञ्जय़ उवाच:
एकेन सात्वतेनाद्य युध्यमानस्य चानघ |
११ क
सञ्जय़ उवाच:
पलाय़ने तव मतिः सङ्ग्रामाद्धि प्रवर्तते ||
११ ख
सञ्जय़ उवाच:
यदा गाण्डीवधन्वानं भीमसेनं च कौरव |
१२ क
सञ्जय़ उवाच:
यमौ च युधि द्रष्टासि तदा त्वं किं करिष्यसि ||
१२ ख
सञ्जय़ उवाच:
युधि फल्गुनवाणानां सूर्याग्निसमतेजसाम् |
१३ क
सञ्जय़ उवाच:
न तुल्याः सात्यकिशरा येषां भीतः पलाय़से ||
१३ ख
सञ्जय़ उवाच:
यदि तावत्कृता वुद्धिः पलाय़नपराय़णा |
१४ क
सञ्जय़ उवाच:
पृथिवी धर्मराजस्य शमेनैव प्रदीय़ताम् ||
१४ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावत्फल्गुननाराचा निर्मुक्तोरगसंनिभाः |
१५ क
सञ्जय़ उवाच:
नाविशन्ति शरीरं ते तावत्संशाम्य पाण्डवैः ||
१५ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावत्ते पृथिवीं पार्था हत्वा भ्रातृशतं रणे |
१६ क
सञ्जय़ उवाच:
नाक्षिपन्ति महात्मानस्तावत्संशाम्य पाण्डवैः ||
१६ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावन्न क्रुध्यते राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः |
१७ क
सञ्जय़ उवाच:
कृष्णश्च समरश्लाघी तावत्संशाम्य पाण्डवैः ||
१७ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावद्भीमो महावाहुर्विगाह्य महतीं चमूम् |
१८ क
सञ्जय़ उवाच:
सोदरांस्ते न मृद्नाति तावत्संशाम्य पाण्डवैः ||
१८ ख
सञ्जय़ उवाच:
पूर्वमुक्तश्च ते भ्राता भीष्मेण स सुय़ोधनः |
१९ क
सञ्जय़ उवाच:
अजेय़ाः पाण्डवाः सङ्ख्ये सौम्य संशाम्य पाण्डवैः |
१९ ख
सञ्जय़ उवाच:
न च तत्कृतवान्मन्दस्तव भ्राता सुय़ोधनः ||
१९ ग
सञ्जय़ उवाच:
स युद्धे धृतिमास्थाय़ यत्तो युध्यस्व पाण्डवैः |
२० क
सञ्जय़ उवाच:
गच्छ तूर्णं रथेनैव तत्र तिष्ठति सात्यकिः ||
२० ख
सञ्जय़ उवाच:
त्वय़ा हीनं वलं ह्येतद्विद्रविष्यति भारत |
२१ क
सञ्जय़ उवाच:
आत्मार्थं योधय़ रणे सात्यकिं सत्यविक्रमम् ||
२१ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवमुक्तस्तव सुतो नाव्रवीत्किञ्चिदप्यसौ |
२२ क
सञ्जय़ उवाच:
श्रुतं चाश्रुतवत्कृत्वा प्राय़ाद्येन स सात्यकिः ||
२२ ख
सञ्जय़ उवाच:
सैन्येन महता युक्तो म्लेच्छानामनिवर्तिनाम् |
२३ क
सञ्जय़ उवाच:
आसाद्य च रणे यत्तो युय़ुधानमय़ोधय़त् ||
२३ ख
सञ्जय़ उवाच:
द्रोणोऽपि रथिनां श्रेष्ठः पाञ्चालान्पाण्डवांस्तथा |
२४ क
सञ्जय़ उवाच:
अभ्यद्रवत सङ्क्रुद्धो जवमास्थाय़ मध्यमम् ||
२४ ख
सञ्जय़ उवाच:
प्रविश्य च रणे द्रोणः पाञ्चालानां वरूथिनीम् |
२५ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रावय़ामास योधान्वै शतशोऽथ सहस्रशः ||
२५ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संय़ुगे |
२६ क
सञ्जय़ उवाच:
पाण्डुपाञ्चालमत्स्यानां प्रचक्रे कदनं महत् ||
२६ ख
सञ्जय़ उवाच:
तं जय़न्तमनीकानि भारद्वाजं ततस्ततः |
२७ क
सञ्जय़ उवाच:
पाञ्चालपुत्रो द्युतिमान्वीरकेतुः समभ्ययात् ||
२७ ख
सञ्जय़ उवाच:
स द्रोणं पञ्चभिर्विद्ध्वा शरैः संनतपर्वभिः |
२८ क
सञ्जय़ उवाच:
ध्वजमेकेन विव्याध सारथिं चास्य सप्तभिः ||
२८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तत्राद्भुतं महाराज दृष्टवानस्मि संय़ुगे |
२९ क
सञ्जय़ उवाच:
यद्द्रोणो रभसं युद्धे पाञ्चाल्यं नाभ्यवर्तत ||
२९ ख
सञ्जय़ उवाच:
संनिरुद्धं रणे द्रोणं पाञ्चाला वीक्ष्य मारिष |
३० क
सञ्जय़ उवाच:
आवव्रुः सर्वतो राजन्धर्मपुत्रजय़ैषिणः ||
३० ख
सञ्जय़ उवाच:
ते शरैरग्निसङ्काशैस्तोमरैश्च महाधनैः |
३१ क
सञ्जय़ उवाच:
शस्त्रैश्च विविधै राजन्द्रोणमेकमवाकिरन् ||
३१ ख
सञ्जय़ उवाच:
निहत्य तान्वाणगणान्द्रोणो राजन्समन्ततः |
३२ क
सञ्जय़ उवाच:
महाजलधरान्व्योम्नि मातरिश्वा विवानिव ||
३२ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः शरं महाघोरं सूर्यपावकसंनिभम् |
३३ क
सञ्जय़ उवाच:
सन्दधे परवीरघ्नो वीरकेतुरथं प्रति ||
३३ ख
सञ्जय़ उवाच:
स भित्त्वा तु शरो राजन्पाञ्चाल्यं कुलनन्दनम् |
३४ क
सञ्जय़ उवाच:
अभ्यगाद्धरणीं तूर्णं लोहितार्द्रो ज्वलन्निव ||
३४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततोऽपतद्रथात्तूर्णं पाञ्चाल्यः कुलनन्दनः |
३५ क
सञ्जय़ उवाच:
पर्वताग्रादिव महांश्चम्पको वाय़ुपीडितः ||
३५ ख
सञ्जय़ उवाच:
तस्मिन्हते महेष्वासे राजपुत्रे महावले |
३६ क
सञ्जय़ उवाच:
पाञ्चालास्त्वरिता द्रोणं समन्तात्पर्यवारय़न् ||
३६ ख
सञ्जय़ उवाच:
चित्रकेतुः सुधन्वा च चित्रवर्मा च भारत |
३७ क
सञ्जय़ उवाच:
तथा चित्ररथश्चैव भ्रातृव्यसनकर्षिताः ||
३७ ख
सञ्जय़ उवाच:
अभ्यद्रवन्त सहिता भारद्वाजं युय़ुत्सवः |
३८ क
सञ्जय़ उवाच:
मुञ्चन्तः शरवर्षाणि तपान्ते जलदा इव ||
३८ ख
सञ्जय़ उवाच:
स वध्यमानो वहुधा राजपुत्रैर्महारथैः |
३९ क
सञ्जय़ उवाच:
व्यश्वसूतरथांश्चक्रे कुमारान्कुपितो रणे ||
३९ ख
सञ्जय़ उवाच:
तथापरैः सुनिशितैर्भल्लैस्तेषां महाय़शाः |
४० क
सञ्जय़ उवाच:
पुष्पाणीव विचिन्वन्हि सोत्तमाङ्गान्यपातय़त् ||
४० ख
सञ्जय़ उवाच:
ते रथेभ्यो हताः पेतुः क्षितौ राजन्सुवर्चसः |
४१ क
सञ्जय़ उवाच:
देवासुरे पुरा युद्धे यथा दैतेय़दानवाः ||
४१ ख
सञ्जय़ उवाच:
तान्निहत्य रणे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान् |
४२ क
सञ्जय़ उवाच:
कार्मुकं भ्रामय़ामास हेमपृष्ठं दुरासदम् ||
४२ ख
सञ्जय़ उवाच:
पाञ्चालान्निहतान्दृष्ट्वा देवकल्पान्महारथान् |
४३ क
सञ्जय़ उवाच:
धृष्टद्युम्नो भृशं क्रुद्धो नेत्राभ्यां पातय़ञ्जलम् |
४३ ख
सञ्जय़ उवाच:
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ||
४३ ग
सञ्जय़ उवाच:
ततो हा हेति सहसा नादः समभवन्नृप |
४४ क
सञ्जय़ उवाच:
पाञ्चाल्येन रणे दृष्ट्वा द्रोणमावारितं शरैः ||
४४ ख
सञ्जय़ उवाच:
सञ्छाद्यमानो वहुधा पार्षतेन महात्मना |
४५ क
सञ्जय़ उवाच:
न विव्यथे ततो द्रोणः स्मय़न्नेवान्वय़ुध्यत ||
४५ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो द्रोणं महाराज पाञ्चाल्यः क्रोधमूर्छितः |
४६ क
सञ्जय़ उवाच:
आजघानोरसि क्रुद्धो नवत्या नतपर्वणाम् ||
४६ ख
सञ्जय़ उवाच:
स गाढविद्धो वलिना भारद्वाजो महाय़शाः |
४७ क
सञ्जय़ उवाच:
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह ||
४७ ख
सञ्जय़ उवाच:
तं वै तथागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः पराक्रमी |
४८ क
सञ्जय़ उवाच:
समुत्सृज्य धनुस्तूर्णमसिं जग्राह वीर्यवान् ||
४८ ख
सञ्जय़ उवाच:
अवप्लुत्य रथाच्चापि त्वरितः स महारथः |
४९ क